Strona główna
Galeria
Nasze linki
Transport
Kontakt
Style w meblarstwie
 
   
 


Style w meblarstwie.

Meble towarzyszą ludzkości od zarania dziejów. Tysiące lat to wielkie przemiany w technologii wytwarzania mebli i setki rodzajów materiału, z którego były wyrabiane. Od najprostszych siedzisk ze skóry i drewna, po inkrustowane złotem i szlachetnymi kamieniami trony możnowładców. Od prostych miejsc do spania ze słomianych plecionek, po kunsztowne sofy i łoża biesiadne ... Postaramy się przybliżyć na tych stronach epoki i style, które szczególnie zaznaczyły się w historii dziejów ludzkości.
Jak zauważymy, najpopularniejszym materiałem było i jest drewno – miłe w dotyku, ciepłe, korzystnie wpływające na zdrowie i klimat panujący w domu – naturalny materiał z „duszą”. Niestety do dnia dzisiejszego zachowało się niewiele mebli z dawnych lat – znamy je wyłącznie z fresków, malowideł, płaskorzeźb i innych przekazów ikonograficznych. Z niedowierzaniem oglądamy przepych kunsztownie urządzonych starożytnych komnat, niezwykłą wyobraźnię ówczesnych twórców mebli i wielką dbałość o każdy szczegół.
Każdy styl w meblarstwie charakteryzuje się indywidualnym podejściem do formy. Zaobserwować możemy rozwój wielu technik, narzędzi i niezwykłą kreatywność w poszukiwaniu najciekawszych rozwiązań i stosowanych materiałów. Z pewnością ręcznie wyrabiane meble miały w sobie wybitny smak i kunszt, jednak stać było na nie wyłącznie najbogatszą warstwę społeczeństwa. Stąd od ponad 150 lat pojawiają się próby masowej produkcji mebli tańszych, najczęściej będących imitacjami oryginałów – wytworzonych z gorszych lub sztucznych materiałów. Nie bądźmy więc zaskoczeni czytając, że już ponad 150 lat temu podrabiano oryginały, imitowano szylkret, bambus czy też skórę ... Tak jak i dzisiaj – i dawniej ceniono „antyki’, dążąc do otaczania się choćby kopiami dzieł sztuki.
Choć od starożytności do dnia dzisiejszego upłynęły wieki, możemy przyznać jedno – stare meble mają w sobie coś, czego brak współczesnym wyrobom. Magia, czarodziejski urok i niepowtarzalność finezyjnych kształtów wywołują w nas szybsze bicie serca i dają możliwość przeniesienia się choć na chwilę w odległe wieki.

Barok i rokoko

Barok i rokoko to dynamizm, monumentalizm i patos. Cechował się niezwykłym bogactwem dekoracji. Zapoczątkowany w drugiej połowie XVI wieku we Włoszech rozpowszechnił się dość szybko. W XVII wieku i pierwszej połowie XVIII w. stał się popularny w całej Europie. Rozkwit barokowej sztuki meblarskiej przypada na drugą połowę XVII wieku. W naszym opisie uwzględniliśmy meblarstwo francuskie, angielskie oraz dodatkowo meblarstwo polskie. Meblarstwo Francji We Francji za panowania króla Ludwika XIV (1647-1715), księcia Filipa Orleańskiego (1715-1723) i Ludwika XV (1723-1774) meblarstwo przybrało najpiękniejsze formy. Okres panowania Ludwika XIV to podział rzemieślników na ebenistów (tworzących meble skrzyniowe) i menuisierów (wykonujących meble szkieletowe). Udoskonalono znacznie technikę markieterii (Andre-Charles Boulle), polegającą na układaniu na siebie dwóch cienkich płytek (np. heban i kość słoniowa, szylkret i metale kolorowe, jasne i ciemne gatunki drewna). Po starannym wycięciu otrzymywano dwa jednakowe wzory, które mogły być dowolnie uzupełniane szylkretem lub mosiądzem. W tym okresie powstało dużo nowych mebli – np. komoda, która w ciągu XVIII wieku zdobyła wielką popularność w całej Europie. Powstały nowe formy mebli skrzyniowych – szyfoniery i sekretery. Powstały nowe formy szaf – jednokondygnacyjne i dwukondygnacyjne. Stoły bogato inkrustowano i ozdabiano marmurem, alabastrem oraz mozaikami z kamieni półszlachetnych (agat, onyks, jasper, lapis lazuli). Nogi były proste, bogato rzeźbione – w późniejszym okresie gięte. W okresie regencji Filipa Orleańskiego meble zachowały linie barokowe i symetrię. Nogi mebli były wygięte, ale nadal łączone łączynami w kształcie litery X. Meble z tego okresu reprezentowały styl zwany we Francji regencją – styl ten umożliwił przejście do rokoka – końcowej fazy rozwoju baroku. Czasy Ludwika XV to szczególny okres w meblarstwie. Meble tracą proste linie, nabierają lekkości i miękkości. Szczególne cechy tego stylu to: wygięte nogi mebli, zaokrąglone narożniki, płynne linie, faliste krawędzie oparć, wypukłe i wklęsłe powierzchnie mebli. W okresie późnego baroku francuskiego popularność zdobywa komoda dwuszufladowa. Konstruktorem pierwszej takiej komody był Charles Cressent. Powstało wiele rozmaitych typów mebli przeznaczonych do siedzenia. Krzesła i fotele stały się lżejsze, tylne powierzchnie oparć zdobiono. Wszystkie meble tapicerowano i wykładano puchowymi poduszkami. Powstały nowe typy fotela – berżera i markiza. Nowością były sofy, szezlągi i krzesła do siedzenia okrakiem. W drugiej połowie XVI wieku wprowadzono meble pokrywane chińską laką. Był to długotrwały proces, gdyż meble lub ich części wysyłano w tym celu do Chin. Aby tego uniknąć, w XVII wieku sporządzono różne rodzaje werniksów, mających imitować lakę. Meble rokokowe okleinowano i intarsjowano drewnem różanym, cytrynowym, amarantowym, palisandrowym i wieloma innym gatunkami. Blaty stołów wykonywano z marmuru i alabastru. Okucia tworzono z brązu -–a dla najbogatszych starannie cyzelowano zlotem. Od 1743 roku Francja wprowadza obowiązek stawiania na meblach znaku kontroli wykonania. Te właśnie sygnatury ułatwiają nam dziś identyfikację mebla. Barokowa Anglia 100 lat rozwoju angielskiego meblarstwa barokowego (1660-1760) to ważny okres w historii. Po dziś dzień imiona ówczesnych monarchów używane są na określenie stylu mebli. Angielska sztuka barokowa rozwijała się podczas panowania takich władców jak: Karol II, William III, Maria II, królowa Anna – a następnie podczas dynastii Jerzego I i Jerzego II. W okresie władania Jerzego I i Jerzego II dominowały już formy rokoko, których autorem był sławny Thomas Chippenadale. W meblarstwie angielskim za panowania Karola II nie da się nie zauważyć wpływów flamandzkich i francuskich. W tym okresie nastąpił wzrost bogactwa form mebli, rzeźb i ornamentów. Najbardziej charakterystyczne dla tego okresu są flamandzkie krzywizny w kształcie liter S i C. Wprowadzono nowy mebel – fotel do spania (wing armchair), podobny do francuskiej berżery – z regulowanym kątem oparcia. Rozwinęła się również sztuka wyrabiania całkiem nowych mebli, jak np. stolików do gier i szaf bibliotecznych. W okresie restauracji meble wykonywano głównie z drewna dębowego, zaś późniejsza kampania wschodnioindyjska była przyczynkiem do pojawienia się wzorów zdobnictwa wschodniego. W meblach Williama III i Marii II flamandzkie krzywizny zanikają na rzecz prostych form, maleje też nacisk na używanie bogatych rzeźbień i ornamentów. Powstały nowe typy kabinetów, szafek zegarowych, toaletek i biurek – ale najpowszechniejszym i najbardziej charakterystycznym meblem był rodzaj kabinetu w formie komody (highboy), z 4 lub 5 szufladami. W tym okresie zaczęto powszechnie używać drewna orzechowego, skąd wzięła się nazwa tego okresu – orzechowy (1680-1710). Okres lat 1710-1770 to czas stosowania drewna mahoniowego. W krzesłach królowej Anny zastosowano wycięcia ażurowe w desce oparcia oraz rzeźby w kształcie liścia akantu – i u nasady nóg rzeźby w kształcie muszli. Na początku panowania Jerzego I produkowano masywne meble mahoniowe o delikatnych krzywiznach. Drewno było starannie dobierane i rzeźbione. Popularnym elementem zdobniczym stał się motyw lwich głów. Niezwykle duży wpływ na rozwój meblarstwa mieli William Kent i Thomas Chippendale. To właśnie Thomas Chippendale opublikował w 1754 roku książkę „The Gentelman and Cabinet-Marker’s Director” – pierwowzór dzisiejszych katalogów meblarskich. Chippendale produkował krzesła, biblioteki, stoły, sofy z wysuwanym oparciem, konsole, biurka i ławy. Wyrabiał meble z drewna mahoniowego, satynowego, różanego i innych gatunków egzotycznych. Przez ponad dwa wieki w Europie i Ameryce wytwarzano meble według jego projektów.

Klasycyzm

Pod koniec XVIII wieku nadmierne zdobnictwo, monumentalizm i brak jakichkolwiek ograniczeń stracił na popularności. Renesans, który miał być powrotem do sztuki starożytnej, poprzez barok i rokoko jeszcze bardziej oddalił się od niej. Zbiegło się to w czasie z Rewolucją Francuską. Barok i rokoko kojarzyły się ze znienawidzonym absolutyzmem, bogactwem i wyzyskiem. Społeczeństwo europejskie zapragnęło powrotu do prostej, ale jakże uroczej i pięknej formy starożytnej sztuki Grecji i Rzymu. Tak oto narodził się klasycyzm. Francja Okres klasycyzmu francuskiego obejmuje czasy panowania Ludwika XV i Ludwika XVI (1774-1789), czasy Wielkiej Rewolucji, Dyrektoriatu i Konsulatu (1789-1804) oraz rządy Napoleona I (1804-1814). Najbardziej znanymi twórcami mebli byli: Jean-Francois Oeben, Jean-Henri Riesener, Andre Roubo, David Roentgen, Jean-Francois Leleu oraz Georg Jacob z synami.  W połowie okresu panowania Ludwika XV nastąpiło połączenie rokokowej formy mebli z formami klasycznymi, cechującymi się prostą linią i symetrią. Klasycyzm Francji najpełniej rozwinął się podczas rządów Ludwika XVI. Do wytwarzanych wówczas mebli skrzyniowych należały komody, bufety, sekretery, kabinety, szafy biblioteczne i szyfoniery. Meble miały prostokątne kształty z przodu i boków. Wytwarzano wiele odmian stołów: stoły-bufety, etażerki, serwantki i stoły przenośne. Ornamentyka mebli z czasów Ludwika XVI charakteryzuje się motywami kwiatowymi, wstęgami, lirami, łukami kupidynów oraz akantami, arabeskami i detalami architektonicznymi. Meble wykańczano najczęściej techniką woskowania i polerowania. W meblach reprezentacyjnych stosowano również pozłacanie i srebrzenie płatkami metalu, układanymi na wielowarstwową powłokę gesso i pulment. Płatki złota były bardzo cienkie i uzyskiwano w ten sposób przepiękną głębię kolorów. Meble również malowano barwnymi lakierami dostosowanymi do wnętrza pomieszczeń. Niezwykle wysoki poziom osiągnęła technika intarsjowania. Najwspanialsze efekty uzyskiwano układając różnorodne i skomplikowane kompozycje z drewna o różnej barwie i rysunku słojów. Intarsję często wzbogacano grawerowaniem, barwieniem i przypalaniem. Do inkrustacji używano metali (cyna, srebro) masy perłowej, szylkretu oraz kości słoniowej lub innej zwierzęcej. W bogatszych meblach stosowano płytki porcelanowe. Ozdoby oraz okucia wykonywano z mosiądzu lub złoconego brązu. Pod wpływem popularności wzorów greckich, etruskich, rzymskich i egipskich (od 1780 roku) zaczęto wykonywać całe meble lub ich części z brązu złoconego, spatynowanego na zielono oraz z kutego żelaza. Najczęściej były to małe stoliki, gerydony, trójnogi i stoliczki do robótek ręcznych, pięknie zdobione kwiatami lotosu, sfinksami, sarkofagami, palmetami, jastrzębiami, giloszami i innymi ornamentami w stylu antycznym. Podczas rządu Dyrektoriatu wytwarzano meble o skromniejszym zdobnictwie i prostsze niż w okresie sprawowania władzy przez Ludwika XVI. Zaczęto wprowadzać zdobienia zaczerpnięte z antycznej Grecji- nowe motywy do dekoracji mebli, np. bębny, trąbki, włócznie, czapki frygijskie oraz motywy wiejskie – cepy, kosy, pługi. W tym okresie powszechnie wykorzystywanym drewnem był mahoń a bardzo popularne wówczas meble oparte na wzorach greckich wykonywano z kutego żelaza i brązu. Nowym kierunkiem w meblarstwie był klasycyzm monumentalny, zwany empirem, który wykształcił się za panowania Napoleona I. Styl ten charakteryzuje się utrzymaniem symetrii i poprawnością kompozycji form grecko-rzymskich. Były to meble reprezentacyjne, ciężkie i niezwykle masywne co nie przynosiło zbytniego komfortu w ich użytkowaniu. Wprowadzono również kilka nowych odmian mebli. Prawie wszystkie stoły były ośmiokątne lub okrągłe, z marmurowymi blatami, wsparte na postaciach ludzkich, zwierzęcych lub na formach kombinowanych. Wykonywano również trójnożne stoły (na wzór znalezionych w Pompei), łoża empirowe (zwane łożami-łodziami), nowe typy taboretów i krzeseł. Anglia Klasycyzm angielski trwał od końcowej fazy panowania Jerzego III (1770-1810), poprzez fazę regencji Jerzego IV (1810-1820) aż do czasów początków panowania królowej Wiktorii. Kierunek ten zainicjowali i rozwinęli Robert Adam, James Adam, Thomas Sheraton, George Hepplewhite oraz znany nam już Thomas Chippendale. Bracia Adam projektowali wnętrza – w tym i meble we współpracy z Chippendalem, Hepplewhitem i innymi twórcami. Ornamentami szczególnie charakterystycznymi dla Roberta Adama były róże jerychońskie, wklęsło-wypukłe wzory, fryz żłobkowany i motyw parasola. Najczęściej te motywy możemy napotkać w intarsji mebli i aplikacjach z brązu. W wyniku współpracy z braćmi Adam Chippendale wykonywał meble, w których dominowały formy klasyczne i linie proste, wzbogacone ozdobnym stylem rokoka. Były to meble o ciężkiej konstrukcji i dużych rozmiarach. Po śmierci Thomasa Chippendale’a (1779 rok) firmę przejmuje jego syn (Thomas), jednak nie miała ona już takiego znaczenia jak w okresie swojej świetności. George Hepplewhite projektował i wykonywał swoje meble w Londynie, w latach 1760-1786. Pomimo iż były one dość słabej konstrukcji, znane są ze swych wyjątkowo pięknych kształtów i kolorów. Wyroby Heppelwhite’a zdobione były rzeĄbami przedstawiającymi wstęgi, wstążki, rozety, motywy z kłosów pszenicy, wazy i festyny. Ornamenty malowane przedstawiały postacie mitologiczne i kwiaty. Częstym elementem zdobniczym była markieteria, którą wytwarzano z drewna hebanu, tulipanowca, cisu, sykamory, gruszy, czereśni, drewna różanego i palisandru. W tym samym okresie inny znany twórca angielskich mebli klasycystycznych Thomas Sheraton, projektował niezwykle oryginalne i wyjątkowe meble a jego wpływ na kreowanie stylu był olbrzymi. W jego meblach dominowały linie proste wyraĄniej niż w projektach Hepplewhite’a. Sheraton współpracował z braćmi Adam oraz Wedqewoodem, wytwórcą i projektantem wyrobów z porcelany. To właśnie dzięki tej współpracy jako pierwszy w Anglii użył plakietek porcelanowych w ornamentyce mebli. W późniejszym okresie wpływy francuskiego dyrektoriatu i empiru przyczyniły się do wprowadzenia delikatnych egipskich, rzymskich i greckich krzywizn. Dało to początek stylowi regencji. Meble z okresu regencji wykonywano głównie z mahoniu, natomiast mniejsze (buduarowe i salonowe) z drewna palisandrowego intarsjowanego hebanem, drewnem sandałowym lub cytrynowym. W 1755 roku w Anglii pojawiają się pierwsze publikacje o meblach bambusowych („Chinese Designs”). W latach 1770-1780 rysunki zawarte w tej pracy posłużyły do projektowania imitacji mebli bambusowych, wykonywanych z toczonego drewna bukowego i barwionego na bambus. Od roku 1815 zauważmy zanik form proponowanych we wzornikach Hope’a. Nadchodził okres wiktoriański.

Biedermeier

Charakterystycznym dla niemieckiej i austriackiej kultury mieszczańskiej był klasycyzujący styl sztuki biedermeier (1815-1848). Symbolizował on gust mieszczan. Wyrażał potrzebę wygody, przytulności i intymności. Meblarstwo tego okresu charakteryzuje solidność, dobra jakość wykonania i uproszczenia klasycyzujących podziałów. Kolejna charakterystyczną cechą tego okresu było wytwarzanie kompletów mebli o jednakowej dekoracji, przeznaczonych do wybranych wnętrz np. meble do jadalni, meble salonowe lub sypialne. Wpływ tego stylu zauważmy również na ziemiach polskich (zwłaszcza zaboru austriackiego i pruskiego). Ten typ meblarstwa przetrwał prawie do polowy stulecia. Najpopularniejszymi meblami tego okresu były proste w kształcie sekretery, szafy z oszkloną witryną oraz etażerki służące do przechowywania porcelany. Produkowano również lekkie dwuszufladowe komody na wysokich nóżkach i ciężkie, masywne trójszufladowe komody stojące na niskich klockowatych nogach. Z myślą o przytulności wyrabiano wygodne kanapy, fotele i krzesła z ażurowymi oparciami i miękkimi tapicerowanymi siedziskami. Największe zmiany konstrukcyjne dotyczyły mebli szkieletowych. Nowością było wprowadzenie konstrukcji stojakowej. Krzesła i fotele konstrukcji oskrzyniowej były często wzmacniane łączyną łączącą przednią i tylną oskrzynią. Siedzisko było zwykle trwale umocowane do oskrzyń i tapicerowane. W tym okresie rozpowszechniło się okleinowanie elementów krzeseł i foteli, a jako materiału zaczęto używać taniego drewna sosnowego. Do produkcji mebli używano głównie drewna orzecha, mahoniu oraz często brzozy, czereśni i gruszy. Rzadziej korzystano z drewna wiązu, cisu, jesionu i topoli. Jako że walory rysunku drewna spełniały rolę dekoracyjną, umiejętność pozyskiwania oklein doprowadzono do perfekcji. Pozyskiwano je z ręcznego piłowania, a ich grubość wynosiła ponad 2mm. Konstrukcja mechanicznej pilarki hamburskiej pozwoliła na uzyskanie okleiny 1,5mm. W latach 60-tych XIX wieku we Francji wynaleziono skrawarki, które pozwalały na uzyskiwanie oklein o grubości nawet 0,9mm. Na wiek XIX przypadają również początki uprzemysłowienia co umożliwiało seryjną produkcję mebli (frezarka dolnowrzecionowa). Rozwój przemysłu to również rozwój wszelkich sztuk meblarskich – sztuka barwienia drewna (heban i mahoń), manufaktury produkujące klej kostny. Po 1830 roku powierzchnie mebli politurowano, wykańczając je na połysk. Udoskonalono również technikę tapicerowania mebli biedermeierowskich (1820 rok). Technika polegała na zastosowaniu sprężyn, które mocowano do pasów, wiązano sznurkiem i nakładano na nie warstwę wyściełającą z włosia końskiego lub włókien konopnych. Całość pokrywano modną i popularną wówczas bawełnianą lub jedwabną pasiastą tkaniną. Dla nadania meblom lekkości narożniki kształtowano ukośnie, często występuje również forma ćwierci koła. Podobne efekty uzyskiwano stosując intarsję żyłkową, która nadawała meblom lekkości, optycznie zmniejszając ich wymiary.

Historyzm

Meblarstwo XIX wieczne to poszukiwanie nowych kształtów i materiałów, a z drugiej strony nawiązywanie do starych i sprawdzonych form, stąd meble historyzujące. W ich projektowaniu wykorzystywano oprócz wzorów greckich, egipskich i rzymskich również wzory mebli średniowiecznych, barokowych, rokokowych i renesansowych. Pojawiają się odmiany stylowe mebli neogotyckich, neobarokowych, neorokokowych, neorenesansowych i neoklasycystycznych. Największa rolę w projektowaniu odgrywała inwencja twórców - nie były to wierne kopie lecz inne typy mebli, wykonywane z innych materiałów niż ich pierwowzory. W angielskim meblarstwie historyzujące formy mebli występują w okresie wiktoriańskim (1850-1875). We Francji ten styl pojawia się w latach 1815-1870. Najpopularniejszym drewnem stosowanym w Anglii było drewno dębowe, jesionowe, orzechowe, palisandrowe, mahoniowe i satynowe. W Anglii i Francji meble neogotyckie wykonywano z palisandru, zdobionego intarsją lub pozłacanym brązem. We Francji stosowano głównie jasne drewno klonowe o licznych drobnych sęczkach i zawiłym układzie włókien drzewnych. Intarsjowano je ciemnofioletowym palisandrem, jasnym palisandrem brazylijskim lub drewnem innych ciekawych gatunków. W wielu krajach stosowano również heban, mosiądz, szary stop cyny i ołowiu oraz malowaną ręcznie porcelanę. Popularnie stosowana była opatentowana w Anglii w 1772 roku „papier mache”, z której łatwo wykonywano meble o przeróżnych kształtach. Czołowym producentem takich mebli była angielska firma Jennens i Bettridge. Produkowano również meble metalowe- żelazne i mosiężne łóżka, żelazne lub żeliwne ławy, krzesła i stoły. Charakterystyczną cechą jest stosowanie materiałów zastępczych, np. meble tapicerowane kryto imitacją skóry, zamiast oryginalnego szylkretu stosowano sztuczny, wytwarzany z żywic, elementy rzeźbione wykonywano często z „gesso” lub „papier mache”. Zamiast rzeźbić i wyrzynać meble rokokowe, wytwarzano je gnąc drewno palisandrowe. Powszechnie barwiono drewno gruszy bądź klonu imitując heban. Od 1845 roku, kiedy Anglik T.B.Jordan wynalazł kopiarko-rzeźbiarkę otrzymywano z łatwością kopie rzeźbionych drewnianych elementów mebli. W 1851 roku nastaje moda na meble orientalne. Do upowszechnienia tej mody przyczyniły się wystawy: londyńska, paryska i wiedeńska. Od 1867 roku Godwin w Anglii zaczyna adaptować japońskie formy, tworząc meble w stylu anglo-japońskim. Do łask wracają ponownie meble bambusowe wykonywane w manierze chińskiej lub w stylu neogotyckim. We Francji rozwija się produkcja mebli imitujących meble bambusowe. Od 1851 roku popularność zyskały meble łączące cechy różnych stylów. Cechą charakterystyczną była masywność i elementy zdobnicze zapożyczone z mebli średniowiecznych i renesansowych. Pojawiły się również kombinacje komody z umywalką. Taką tendencję we Francji reprezentują meble z okresu panowania Ludwika Filipa, nazwane imieniem tego króla. W czasach Napoleona II czyli w okresie drugiego cesarstwa tapicerstwo osiąga wysoki poziom. Pikowanie materiału zostało doprowadzone do perfekcji i pozwalało dowolnie kształtować i ozdabiać części mebla. Krzesła i stoły chętnie wyplatano wikliną i hiszpańską trzciną. Popularne dla tej epoki były kanapy „confidente” – dla dwóch lub trzech osób oraz zestawy stolików i obrotowe biblioteczki. Ulubionymi motywami dekoracyjnymi były wstęgi, medaliony i kosze kwiatów.

Meble windsorskie

Prowincjonalne meble angielskie – krzesła windsorskie, odegrały również dużą rolę w wytyczaniu nowych kierunków i form w meblarstwie. Rozpowszechniły się na początku XVIII wieku, opanowując obecnie cały świat. Produkowane w Anglii, szybko zdobyły uznanie w Stanach Zjednoczonych, gdzie znakomicie się zaadaptowały. Wyrabiane najpierw w Filadelfii, następnie w Bostonie, Nowym Jorku i innych miastach stały się najbardziej popularnymi meblami do siedzenia w Ameryce. Prawie zawsze były malowane na kolor zielony i czerwony, rzadziej na brązowy, niebieski, biały czy czarny. Wyrabiano je głównie z drewna cisu, wiązu, buka i jesiony – a w Ameryce z sosny, klonu, czasami dębu, hikory i jesionu. Meble windsorskie są wytwarzane do dziś – również w Polsce.

Thonet

Michael Thonet rozpoczął przemysłową produkcję mebli giętych. Podstawowymi produktami były krzesła, fotele, fotele bujane i łóżka – a następnie całe komplety do jadalni, salonu i sypialni. Początkowo formowano elementy gieto-klejone z kilku warstw drewna bukowego, które następnie okleinowano mahoniem lub orzechem. Od około 1859 roku wykonywano gięte elementy z litego drewna bukowego (rzadziej jesionowego). Po 1921 roku fabryki Thoneta rozpoczynają masową produkcję mebli giętych również ze stalowych rurek. Meble Thoneta są lekkie, często z możliwością rozłożenia przed transportem, są także dość trwałe. Zawsze oznaczano je nalepkami z nazwą: Thonet, Bracia Thonet – Wiedeń (od 1853 r.) lub Thonet – Mundus (od 1923 r.). Meble tego są również produkowane w Polsce.

Arts and Crafts

W okresie między rokiem 1875 a 1901 pojawiły się w Anglii tendencje do odrodzenia rękodzielnictwa, uszlachetnienia standardów wzornictwa i powrotu do cechowej organizacji rzemiosła meblarskiego. Poglądy te znalazły odbicie w ruchu Arts and Crafts (Sztuka i Rzemiosło). Członkowie tego ruchu byli przeciwni uprzemysłowieniu procesu tworzenia mebli i postulowali na rzecz powrotu do prac ręcznych. Wiodącymi postaciami ruchu byli John Ruskin, William Morris, Charles Voysey, Charles R. Ashbee oraz Artur Heygate Mackmurdo. W. Morris produkował meble według zasad starego rzemiosła – meble duże, drogie, z dekoracjami nawiązującymi do mebli średniowiecznych. Mackmurdo pod koniec XIX wieku zaprojektował biurko z charakterystycznymi malowanymi tulipanami, pojawiającymi się później w Arts Nouveau. Twórcy ruchu Arts and Crafts produkowali meble głównie z drewna dębu i orzecha.

Meble secesyjne

Na paryskiej wystawie (1889 r.) Emil Galle prezentuje niezwykłe meble w nieznanym stylu. Główną inspiracją były formy zaczerpnięte z natury - świata roślin i zwierząt. Odrzucał symetrię i dopuszczał kształty faliste, wydłużone i gwałtowne skręty. Styl ten w prawie każdym kraju stworzył własną odmianę i nazwę: Art. Nouveau, Jugendstil, Floreale, Berliner-Sezession, Wiener-Sezession, Modern Styl, Stile Liberty, Młoda Polska lub Secesja. Ulubionymi roślinnymi motywami zdobniczymi były lilie wodne, powoje, tatarak, osty, jemioła, cyklameny i maki, a zwierzęcymi – motyle, pawie i łabędzie. Występowały również postacie kobiece z rozwianymi włosami. Meble secesyjne (te wysokiej jakości), trudne do wykonania ze względu na krzywoliniowe kształty i niezwykłe wzornictwo stały się pretekstem do poszukiwania innych form.

Shakersi

W końcu XVIII i na początku XIX wieku religijna sekta Kwakrów, zwana Shakersami produkowała meble, które nawiązywały do stylu mebli wiejskich. Te produkowane przez ascetów meble odznaczały się wyjątkową praktycznością, prostotą i wytrzymałością. Głównymi wyrobami Shakersów były drabiniaste krzesła, stoły, ławy, łóżka, stoliki obrotowe, skrzynie, kabinety, umywalnie i biurka. Zwracano baczną uwagę na właściwy dobór materiałów i jakość wykonania. Kolorem zazwyczaj spotykanym był kolor zielony.

Meble Art Deco

Po roku 1920 wykształcił się nowy styl – Art Deco, który przetrwał do połowy lat trzydziestych. Powstały trzy nowe typy mebli – radio-kabinet, radio-gramofon i coctail-kabinet. Dość proste z początku meble w miarę rozwoju stylu stawały się coraz bardziej monumentalne. Wprowadzono ponownie do użycia stare techniki zdobnictwa: lako-podobne powłoki, barwioną i wytłaczaną skórę i wzorzyste, wymyślne okleinowanie. Nowościami było użycie luster do pokrywania powierzchni mebli i szagrynu. Czołowym przedstawicielem Art Deco był Emil Jacques Ruhlmann. Bauhaus

W 1919 roku w Weimarze z połączenia Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Różnych powstała nowa szkoła wzornictwa – Bauhaus. Choć szkoła istniała zaledwie 14 lat, była wówczas znanym międzynarodowym ośrodkiem rzemiosła, architektury, muzyki i malarstwa i rzeźby. Architekt, projektant i nauczyciel Walter Gropius zostaje jej pierwszym dyrektorem. Celem szkoły było zjednoczenie twórczej wyobraźni, sztuki i technologii z praktyczną wiedzą i rzemiosłem. Najbardziej znanymi projektantami Szkoły Bauhausu byli Marcel Breuer i Ludwig Mies van der Rohe.

Meble De Stijl

Powstały w Holandii De Stijl odrzuca wszystko to, co nie ma uzasadnienia konstrukcyjnego i funkcjonalnego. Najbardziej znanym przedstawicielem De Stijl był Gevritt Rietveld, który uważał, że szkielet mebla powinien być prosty – a prostotę tę należy uwidocznić. Spośród jego projektów należy wyróżnić krzesło „red blue” (1918 r.) oraz krzesło „zig-zag” (1934 r.).